Dierenarts Marielle van Anrooij is zo vriendelijk geweest om onze gestelde vragen voor ons te beantwoorden Het onderwerp wat wij gekozen hebben gaat over knobbels en bobbels. Wel opgelet dit zijn de meeste voorkomende gezwellen bij de hond in het algemeen, dus niet rasspecifiek alleen bij de Tibetaanse Terrier.

Marielle heeft sinds enkele jaren een dierenartspraktijk in Kortgene, Zeeland. Naast haar bekendheid bij de eigenaren van de kleindieren (huisdieren) is zij ook zeker een heel vertrouwd gezicht bij de vee- & paardenliefhebbers in de omgeving.

Wat zijn de meest voorkomende knobbels en bobbels bij honden?

De meest voorkomende tumoren (van huid en onderhuid) zijn talgklieradenomen, perianaalklier tumoren, lipomas, mastcel tumoren, histiocytomas, melanomas, folliculaire cysten en wratjes. Deze laatsten zijn niet van tumorale aard, maar komen veel voor en worden daarom hierna nader besproken.

Kunnen wratjes op zowel op jonge en oude leeftijd voor komen?

Is er een verschil tussen als wratjes jonge of oude leeftijd voorkomen? Ja, wratten kunnen zowel op jonge als oudere leeftijd voorkomen. De wratjes die op jonge leeftijd bij honden voorkomen zijn van virale aard. De wratjes die op oudere leeftijd voorkomen worden voornamelijk veroorzaakt door herhaald trauma op de plaats van het ontstaan. Men spreekt in zo'n geval van een hyperplasie.

Waar op het lichaam zie je meestal de wratjes verschijnen?

Bij jonge honden worden de wratjes voornamelijk gezien t.h.v. bek, ogen en ledematen en bij oudere honden op borstbeen, romp en op plaatsen waar zich net onder de huid bot bevindt. Denk dan bijvoorbeeld aan ellebogen etc.

Als een wrat openspringt is er een besmetting overdraagbaar op mensen of andere huisdieren?

Er is alleen besmetting mogelijk van hond op hond en dus niet van hond op kat of van hond op mens. Het betreft dan ook alleen het openspringen van wratjes die voorkomen bij de jonge hond, daar deze wratjes van virale aard zijn.

Moeten wratjes altijd verwijderd worden, en zo niet, wanneer dan wel?

Wratjes van virale aard hoeven normaal gesproken niet verwijderd te worden omdat ze spontaan weggaan na 1 - 2 maanden. In uitzonderlijke gevallen komt het wel eens voor dat dit 6 - 24 maanden duurt. Als de wratjes spontaan zijn weggetrokken zullen ze ook niet meer terugkomen, want de honden zijn dan levenslang immuun tegen het virus. Indien de eigenaar het wenst of in geval van het langdurig aanwezig blijven van de wratjes kunnen ze chirurgisch verwijderd worden.

Wratjes die ontstaan op oudere leeftijd kunnen chirurgisch verwijderd worden, maar er kan geen garantie gegeven worden dat er op andere plaatsen op het lichaam niet weer wratjes zullen ontstaan. Omdat deze wratjes niet van tumorale aard zijn kan je ze ook gewoon goed in de gaten blijven houden en in geval van plotse, sterke groei alsnog laten verwijderen.

Wat is een talgklierontsteking, hoe is dat te herkennen en waar op het lichaam komen ze het meeste voor?

Men spreekt meestal niet van een ontsteking, al is het mogelijk dat er secundair ontsteking bij komt, maar over een talgklier hyperplasie of - tumortje. Dit zijn harde, licht tot sterk verheven, grijs zwartachtige verdikkingen van de huid. Ze kunnen solitair voorkomen maar ook in een groter aantal verdeeld over het lichaam. Als ze open gaan komt er grijs, bruinachtige talg uit. Ze komen voornamelijk voor op romp, ledematen, hoofd en oogleden en kunnen variëren van enkele millimeters tot enkele centimeters in diameter. Het aangetaste honden zijn merendeel oudere honden.

Moet een talgklierontsteking behandeld worden en hoe ziet de behandeling eruit?

Als de talgklier tumor niet al te groot is hoeft er naast observatie niets aan gedaan te worden. Ze zaaien niet gemakkelijk uit.

Kan een talgklierontsteking ook operatief verwijderd worden en wanneer wordt daar toe overgegaan?

Ja, als de tumor zich op een abnormale cosmetische plaats bevindt, of als er veel tumortjes aanwezig zijn, dan kunnen ze chirurgisch verwijderd worden. De prognose hiervan is goed.

Wat is een vetgezwel?

Een vetgezwel, ook wel lipoma genoemd, is een goedaardige tumor van onderhuids gelegen vetcellen. Deze tumor komt veel voor bij adulte en oudere honden. Ze kunnen solitair voorkomen of in grotere aantallen. Ze zijn te voelen als goed beweegbare, goed omschreven harde of zachte massa's van 1 tot 30 centimeter in diameter. Sommige lipoma's zijn meer verweven in onderliggende spieren, pezen of bindweefsel en kunnen dus ook moeilijker te voelen zijn. Normaal komen ze het meest voor op de romp en op de ledematen.

Kan een vetgezwel groeien en is het een

probleem wanneer het snel groeit?

Een vetgezwel kan snel groeien, maar zaait zelden tot nooit uit. Het nadeel van een snelle groei is, dat als het een lipoma betreft dat sterk verweven ligt met omliggende weefsels, het moeilijker is hem volledig weg te nemen en er veel van de omliggende weefsels beschadigd kunnen worden.

Is een vetgezwel goed of kwaadaardig en wat is de behandeling als het verwijderd moet worden?

Een vetgezwel is goedaardig en kan, indien het een klein, nauwelijks groeiend, goed bewegend, onderhuids bobbeltje is, eerst zonder behandeling, maar onder observatie van de eigenaar, gehouden worden. Er is dus niet altijd direct chirurgisch ingrijpen noodzakelijk. Als de eigenaar erg ongerust is of het betreft meerdere, relatief sterk groeiende lipoma's gaan we sneller over tot chirurgische excisie.

Kan een vetgezwel ontstaan door voeding?

Nee

Wat zijn mamatumoren?

Mammatumoren zijn tumoren van de melkklieren. Ze vertegenwoordigen 25 - 30% van de tumoren bij de teef. Hiervan is ongeveer 25% kwaadaardig en 65% goedaardig.

Waardoor ontstaan mamatumoren en wat kun je als baas doen om dit te voorkomen?

Mammatumoren ontstaan vaak onder invloed van de hormonen. Als een goedaardig gezwel plots sterk groeit en kwaadaardig wordt gaat deze hormoon-afhankelijkheid verloren. Wanneer sterilisatie van een teef uitgevoerd wordt vóór de eerste loopsheid, is de kans op het ontwikkelen van mammatumoren ongeveer 1/100. Wanneer sterilisatie wordt uitgevoerd na de eerste loopsheid, dan wordt deze kans 1/12 en na de tweede loopsheid wordt dit 1/4. Bij teven die één of meer nesten gekweekt hebben zou de kans op mammatumoren kleiner zijn. Ook injecties met hormonen, bijvoorbeeld anti-loopsheid injecties, kunnen het ontstaan van mammatumoren in de hand werken.

Wat is het verschil tussen een goedaardig en een kwaadaardig gezwel en hoe herken je dat?

Er is natuurlijk een verschil op histologisch gebied, maar daar zal ik jullie niet mee lastigvallen. Het voornaamste verschil is de groeisnelheid en de vergroeiing met de omgeving. Indien je een bobbeltje bij je hond ontdekt kun je zelf al voelen of het mooi los te bewegen is van de omliggende weefsels, en hoe het aanvoelt, hard of zacht, mooi rond of eerder grillig van vorm. Dat is ook hetgeen waar de dierenarts naar voelt. Natuurlijk is de groeisnelheid ook erg belangrijk. Als het een bobbeltje betreft dat zeer traag groeit en al maanden aanwezig is , gaat het hoogstwaarschijnlijk om een goedaardig tumortje. Echter, neemt een tumortje plots in diameter toe en is het zeer grillig van vorm, kan het gaan om een kwaadaardige tumor en kan je er het best een afspraak maken met je dierenarts. Hij of zij zal dan overgaan tot biopt name voor histologisch onderzoek en/of direct overgaan tot chirurgische excisie, eventueel (indien nodig) in combinatie met chemotherapie of cytostatica.

Wat zijn de behandelingsmogelijkheden bij een kwaadaardig gezwel?

Biopt name, voor histologisch onderzoek, om uit te maken om welk soort tumor het gaat en om een betere prognose te kunnen geven naar de eigenaar toe. Chirurgische excisie, eventueel in combinatie met chemotherapie of cytostatica.

Kan een goedaardig gezwel kwaadaardig worden?

Ja, dat is mogelijk.

Hoe kan je vaststellen dat een gezwel kwaadaardig is?

Dat is eigenlijk alleen maar mogelijk d.m.v. histologisch onderzoek. Hiervoor moet een biopt genomen worden en opgestuurd worden naar pathologie voor verder onderzoek. Natuurlijk is aan de hand van onderzoek van het gezwel zelf al wel iets te zeggen over het al dan niet goed- of kwaadaardig zijn, maar de uiteindelijke diagnose moet d.m.v. histologie gesteld worden.

Kan een voedselallergie ook knobbeltjes veroorzaken en wat is de behandeling om dit te voorkomen?

Een voedselallergie kan kleine rode pukkeltjes en vochtophopingen veroorzaken t.h.v. de huid. Meestal is met het blote oog de differentiatie tussen tumoren en letsels ten gevolge van een voedselallergie goed te maken. Ter voorkoming van een voedselallergie is eigenlijk niets te doen. Mocht blijken dat je hond een voedselallergie heeft zijn er speciale hypo-allergene voeders voorhanden eventueel gecombineerd met medicatie.

Zijn er bepaalde rassen die sneller vatbaar zijn voor knobbels en bobbels?

Ja, sommige tumoren komen meer bij het ene ras voor dan bij het andere, raspredispositie wordt dit ook wel genoemd.

Hoe vaak moet je je hond op knobbels navoelen en wat moet je doen wanneer je er een voelt?

Indien je je hond iedere week even grondig navoelt, zul je een heleboel tumoren al in een vroeg stadium kunnen opmerken. Als je twijfelt na ontdekking van een knobbel of bobbel is het verstandig een afspraak te maken bij de dierenarts.

Zijn er algemene adviezen om knobbels en bobbels te voorkomen?

Ik denk dat een belangrijk advies is je teef tijdig te laten steriliseren, als je niet van plan bent met je teef te gaan kweken. Dit om vorming van mammatumoren op latere leeftijd te voorkomen. Let wel, vóór de eerste loopsheid steriliseren geeft geen 100% garantie op het voorkómen van mammatumoren. Wat de rest van de tumoren betreft denk ik niet dat je wat kunt doen ter voorkoming ervan.

Kun je preventief, bijvoorbeeld homeopathie's, iets geven om knobbels en bobbels te voorkomen?

Nee

Met dank aan dierenarts M. van Anrooij

Dierenartsenpraktijk Noord-Beveland

Hoofdstraat 22

4484 CE Kortgene

Tel.: 0113-302145